هپاتیت را بشناسیم؛ آگاهی، پیشگیری و تشخیص زودهنگام، کلید حفظ سلامت جامعه
هم‌زمان با روز جهانی هپاتیت، فرصتی فراهم شده است تا بار دیگر بر اهمیت پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان به‌موقع این بیماری تأکید کنیم.
هپاتیت‌های ویروسی B و C از مهم‌ترین علل بیماری‌های مزمن کبد، سیروز و سرطان کبد در جهان هستند. با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در روش‌های تشخیص و درمان، بسیاری از مبتلایان از بیماری خود آگاهی ندارند و همین موضوع، تشخیص دیرهنگام و انتقال ناخواسته بیماری را به دنبال دارد.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸۷ میلیون نفر با هپاتیت مزمن B یا C زندگی می‌کردند و سالانه حدود ۱٫۳ میلیون نفر بر اثر عوارض این بیماری‌ها جان خود را از دست می‌دهند؛ در حالی که هپاتیت B با واکسیناسیون قابل پیشگیری است و هپاتیت C نیز امروزه در بسیاری از بیماران با درمان‌های مؤثر، قابل درمان است.
شعار روز جهانی هپاتیت ۲۰۲۶:
«Let's Break It Down»
«هپاتیت را بشناسیم؛ موانع را برداریم»
این شعار بر حذف موانعی همچون کمبود آگاهی، انگ اجتماعی، تأخیر در تشخیص و دسترسی ناکافی به خدمات پیشگیری و درمان تأکید دارد.
چه اقداماتی می‌تواند در کنترل هپاتیت مؤثر باشد؟
 انجام آزمایش هپاتیت B و C در افراد در معرض خطر یا افرادی که تاکنون غربالگری نشده‌اند.
 واکسیناسیون هپاتیت B؛ در ایران این واکسن در قالب برنامه ملی ایمن‌سازی از بدو تولد انجام می‌شود و تزریق دوز نخست در ۲۴ ساعت اول پس از تولد، مؤثرترین راه پیشگیری از انتقال ویروس از مادر به نوزاد است.
 رعایت اصول کنترل عفونت، استفاده از وسایل استریل و خودداری از استفاده مشترک از سرنگ و وسایل تیز و برنده.
 افزایش آگاهی عمومی و مقابله با انگ اجتماعی بیماران مبتلا به هپاتیت.
پیام ویژه برای دانشجویان علوم پزشکی و کارکنان نظام سلامت
دانشجویان علوم پزشکی، پرستاران، پزشکان و سایر کارکنان حوزه سلامت به دلیل احتمال مواجهه شغلی با خون و مایعات بدن، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. از این‌رو، بررسی وضعیت ایمنی در برابر هپاتیت B (بررسی سابقه واکسیناسیون و در صورت نیاز سنجش تیتر Anti-HBs) و تکمیل واکسیناسیون مطابق دستورالعمل‌های وزارت بهداشت، از الزامات پیش از ورود به محیط‌های بالینی محسوب می‌شود.
پیشگیری از هپاتیت تنها وظیفه نظام سلامت نیست؛ بلکه مسئولیتی اجتماعی است که با آگاهی، واکسیناسیون، غربالگری به‌موقع، رعایت اصول کنترل عفونت و آموزش صحیح محقق می‌شود.
منبع:+سازمان جهانی بهداشت (WHO)، کمپین روز جهانی هپاتیت ۲۰۲۶+برنامه ملی ایمن‌سازی وزارت بهداشت جمهوری اسلامی ایران (در خصوص واکسیناسیون هپاتیت B)

تهیه و تنظیم:

مریم سینا

مدیرگروه پرستاری دانشکده پیراپزشکی استهبان